Karadeniz’in doğusundan batısına uzanan horon kültürü; ritim, figür, tempo ve kullanılan çalgılar açısından bölgeden bölgeye farklılık gösterir. Rize’den Ordu’ya kadar uzanan hat, aynı geleneğin farklı yorumlarını ortaya koyar.
Rize Horonları
Rize horonları, Doğu Karadeniz’in en sert ve en hızlı horonları arasında yer alır. Figürler keskin, ani ve titreşimlidir. Oyuncular omuz omuza vererek sıkı bir halka oluşturur ve vücut hareketleri çoğunlukla diz ve omuz titreşimlerine dayanır.
Çalgılar:
Tulum (en baskın enstrüman)
Kemençe (bazı bölgelerde)
Davul-zurna (daha az)
Özellik:
Çok hızlı tempo
Sert geçişler
Komutla yönlenen oyun (horon başı önemli)
Artvin Horonları
Artvin horonları, Doğu Anadolu’nun bar kültürü ile Karadeniz horonunun birleşimidir. Bu nedenle figürler daha geniş ve daha gösterişlidir.
Çalgılar:
Davul – zurna (en yaygın)
Tulum (özellikle Hopa ve Borçka çevresi)
Akordeon (yer yer)
Özellik:
Daha geniş adımlar
Yüksek kol hareketleri
Erkek oyunlarında güç vurgusu
Trabzon Horonları
Trabzon horonları, kemençe ile özdeşleşmiştir. Rize’ye göre biraz daha kontrollü ama yine hızlıdır.
Çalgılar:
Kemençe (ana enstrüman)
Davul (destekleyici)
Özellik:
Ritmik ve akıcı
Ayak vuruşları belirgin
Sera, Akçaabat gibi farklı türler
Giresun Horonları
Giresun horonları, Doğu ile Batı Karadeniz arasında bir geçiş özelliği taşır. Hem hızlı hem de daha düzenli figürler içerir.
Çalgılar:
Kemençe
Davul – zurna
Özellik:
Karşılıklı oynama yaygın
Daha düzenli ritim
Grup düzeni daha esnek
Ordu Horonları
Ordu horonları, Batı Karadeniz’e yaklaştıkça yumuşar. Figürler daha sade ve daha estetiktir.
Çalgılar:
Davul – zurna
Kemençe (yer yer)
Özellik:
Daha yavaş tempo
Geniş ve estetik hareketler
Halay benzeri dizilişler görülebilir