"gökyüzünün koçu, Hamel'im benim!" Toslanma riskine karşı meydanı boşaltın, Osmanlı’da burçlar serimizin bu haftaki konuğu, Hamel, yani Koç… Kaynaklara göre, Hamel, içinde on, dışında beş yıldızı bulunan eril tabiatlı bir ateş burcudur. Burc-ı Felek veya Burc-ı Bere isimleriyle de bilinir ve minyatürlerde genelde hızla öne doğru hareket ederken, arkasını yoklayan bir koç şeklinde tasvir edilir... Gözleri ve bakışları güzel, kaşları kalın, tenleri ise çoğunlukla esmerdir. Ancak bu çekici görünüm sizi aldatmasın, alımlı oldukları kadar gergin ve de öfkelilerdir. Nitekim, tasvirlerinden birinde, bir elinde kılıç, diğerinde bu kılıçla kestiği başı tutan bir savaşçı şeklinde çizilerek bu yapıları açıkça gözler önüne serilir. Adları hırs, soy adları inat olan bu arkadaşlar, buyurup komuta etmeyi sever, herhangi bir işte geri planda kalmaya asla tahammül edemezler. İyi birer de savaşçı olduklarından padişahlar nezdinde göz doldurup bolca kazanç elde ederler. Doğdukları aralığa göre, lider, samimi, sadık, cömert ya da tam tersine oldukça değişken, cimri ve asabi olurlar. Sertliğine karşın hayır severliğiyle göz dolduran I. Ahmed, kırılgan ve dervişmeşrep yapısıyla saraydaki güç odaklarının etkisinde kalan II. Süleyman ve son olarak, Osmanlı’yı devletten imparatorluğa çevirip tarihin akışını değiştirerek koçluğun hakkını veren Fatih Sultan Mehmed, bu burçtandır… Kaynak: Abd al-Raḥmān ibn ʿUmar al-Ṣūfī, Kitāb Suwar al-Kawākib al-Tābita, BNF, Arabe 5036, 1430, vrk.109a; Qazwīnī, Zakariyyā ibn Muḥammad ibn Maḥmūd, Kitāb 'ağā'ib al-maḫlūqāt wa ġarā'ib al-mawğūdāt, BNF, Smith-Lesouëf 221, 1601, vrk.18b; Seyyid Mohammed b. Emir Hasan el-Su'udî, Metaliʿü's-Saʿadet ve-Yenabiʿü's-Siyadet, BNF, Supplément Turc 242, 1582, vrk.8b-9a; Tercüme-i Acâ’ibü’l-Mahlûkât ve Garâ’ibü’l-Mevcûdât, TYEKBY, İst, 2019, s.147; Ahmed bin Ali el-Bûnî, Şems’ül-Maârif, Çev. Selâhattin Alpay, Sedef Yayınevi, İst, 1979, s.77; İhvân-ı Safâ Risâleleri, C.I, Çev. Ali Durusoy, vd., Ayrıntı Yayınları, İst, 2012, s.96; Metin And, “Osmanlı’da Koç: Hamel”, Popüler Tarih, S.11, Nisan 2001, s.103; Metin And, Minyatürlerle Osmanlı-İslam Mitologyası, YKY, İst, 2008, s.336 #osmanlı #tarih #burçlar #koçburcu